نقش میانجی‌گر تاب‌آوری در تبیین رابطه علّی بین سبک‌های دلبستگی و رشد پس از سانحه در زنان و مردان آسیب‌دیده از خیانت

چکیده

مقدمه و هدف: زنان و مردان آسیب‌دیده از خیانت با آسیب‌های بسیاری مواجه هستند و تلاش برای رشد پس از سانحه آنان اهمیت زیادی دارد. در نتیجه، هدف این پژوهش تعیین نقش میانجی‌گر تاب‌آوری در تبیین رابطه علّی بین سبک‌های دلبستگی و رشد پس از سانحه در زنان و مردان آسیب‌دیده از خیانت بود.

روش‌شناسی: این مطالعه مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش همه زنان و مردان آسیب‌دیده از خیانت مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی شهر تهران در سال 1403 بودند. نمونه این پژوهش 215 نفر بودند که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای این مطالعه شامل پرسشنامه تجدیدنظرشده دلبستگی بزرگسالان (کولینز و رید، 1990)، مقیاس تاب‌آوری (کانر و دیویدسون، 2003) و سیاهه رشد پس از سانحه (تدسچی و کالهون، 1996) بودند. داده‌های این پژوهش با روش‌های ضرایب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-24 و AMOS-24 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که مدل رابطه علّی سبک‌های دلبستگی و رشد پس از سانحه با میانجی تاب‌آوری در زنان و مردان آسیب‌دیده از خیانت برازش مناسبی داشت. علاوه بر آن، اثر مستقیم سبک‌های دلبستگی وابسته و اضطرابی بر تاب‌آوری و رشد پس از سانحه منفی و معنادار، اثر مستقیم سبک دلبستگی نزدیکی بر تاب‌آوری و رشد پس از سانحه مثبت و معنادار و اثر مستقیم تاب‌آوری بر رشد پس از سانحه مثبت و معنادار بود (010/0P<). همچنین، اثر غیرمستقیم سبک‌های دلبستگی وابسته و اضطرابی با میانجی تاب‌آوری بر رشد پس از سانحه منفی و معنادار و اثر غیرمستقیم سبک دلبستگی نزدیکی با میانجی تاب‌آوری بر رشد پس از سانحه مثبت و معنادار بود (001/0P<).

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، سبک‌های دلبستگی و تاب‌آوری نقش موثری در رشد پس از سانحه دارند و برای بهبود رشد از پس از سانحه می‌توان از طریق کارگاه‌های آموزشی میزان سبک‌های دلبستگی وابسته و اضطرابی را کاهش و میزان سبک دلبستگی نزدیکی و تاب‌آوری را افزایش داد.