مقایسه حساسیت اضطرابی، اجتناب تجربه‌ای و فرانگرانی در افراد مبتلا و غیرمبتلا به مشکلات پوستی

چکیده

مقدمه و هدف: بیماری‌های پوستی علاوه بر پیامدهای جسمانی، با مشکلات روان‌شناختی گسترده‌ای همچون اضطراب، نگرانی مزمن و اجتناب هیجانی همراه هستند و می‌توانند کیفیت زندگی و عملکرد اجتماعی افراد را به شدت تحت تأثیر قرار دهند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه حساسیت اضطرابی، اجتناب تجربه‌ای و فرانگرانی در افراد مبتلا به مشکلات پوستی شدید، خفیف و افراد عادی انجام شد.

روش‌شناسی: این پژوهش با طرح علی–مقایسه‌ای انجام شد. جامعه آماری شامل مراجعه‌کنندگان به کلینیک‌های پوست شهر شیراز در سال 2021 بود. نمونه پژوهش شامل 80 نفر بود که در سه گروه افراد دارای مشکلات پوستی شدید (20 نفر)، افراد دارای مشکلات پوستی خفیف (20 نفر) و افراد عادی (40 نفر) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه اجتناب تجربه‌ای (EAQ)، مقیاس تجدیدنظرشده حساسیت اضطرابی (ASIR) و پرسشنامه فرانگرانی (MWQ) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی شفه در نرم‌افزار SPSS-20 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد بین سه گروه مورد مطالعه از نظر حساسیت اضطرابی، اجتناب تجربه‌ای و فرانگرانی تفاوت معناداری وجود دارد (001/0>P). نتایج آزمون‌های تک‌متغیری نیز نشان داد افراد مبتلا به مشکلات پوستی، به‌ویژه گروه دارای مشکلات شدید، در مقایسه با افراد عادی سطوح بالاتری از حساسیت اضطرابی، اجتناب تجربه‌ای و فرانگرانی را گزارش کردند. همچنین فرانگرانی و اجتناب تجربه‌ای در گروه دارای مشکلات پوستی شدید به‌طور معناداری بیشتر از گروه دارای مشکلات خفیف بود، در حالی‌که تفاوت حساسیت اضطرابی بین دو گروه بالینی معنادار نبود. بیشترین اندازه اثر مربوط به متغیر اجتناب تجربه‌ای بود.

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد مشکلات پوستی با الگوهای ناسازگار شناختی و هیجانی ارتباط معناداری دارند و افراد مبتلا به این مشکلات در معرض سطوح بالاتری از حساسیت اضطرابی، اجتناب تجربه‌ای و فرانگرانی قرار دارند. این نتایج بر ضرورت توجه همزمان به مداخلات روان‌شناختی در کنار درمان‌های پزشکی و استفاده از رویکردهای مبتنی بر کاهش اضطراب، پذیرش هیجانی و اصلاح باورهای فراشناختی در بیماران مبتلا به مشکلات پوستی تأکید می‌کند.