بررسی اثربخشی و پایداری آموزش تنظیم هیجان و آموزش تمایزخویشتن بر فراشناخت دختران نوجوان پایه دهم شهر باغ‌بهادران

چکیده

مقدمه و هدف: نوجوانان به دلیل تغییرهای مختلف جسمانی، اجتماعی، شناختی و هیجانی با چالش‌هایی در زمینه فراشناخت مواجه شوند. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی و پایداری آموزش تنظیم هیجان و آموزش تمایزخویشتن بر فراشناخت دختران نوجوان پایه دهم شهر باغ‌بهادران انجام شد.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه ماهه همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری این مطالعه دانش‌آموزان دختر نوجوان پایه دهم شهر باغ‌بهادران در سال تحصیلی 3-1402 بودند که 81 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل جایگزین شدند. هر یک از گروه‌های آزمایش 10 جلسه 75 دقیقه‌ای تحت مداخله با روش‌های آموزش تنظیم هیجان و آموزش تمایزخویشتن قرار گرفتند و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش ماند. داده‌های مطالعه حاضر با فرم کوتاه پرسشنامه فراشناخت (ولز و کارترایت- هاتون، 2004) گردآوری و با روش‌های تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزارهای SPSS-27 و AMOS-26 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد که هر دو روش آموزش تنظیم هیجان و آموزش تمایزخویشتن در مقایسه با گروه کنترل باعث افزایش فراشناخت دختران نوجوان پایه دهم شدند و نتایج در مرحله پیگیری نیز باقی ماند (05/0P<). همچنین، دیگر نتایج نشان داد که بین روش‌های مداخله آموزش تنظیم هیجان و آموزش تمایزخویشتن در افزایش فراشناخت آنان تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0P>).

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، برای بهبود فراشناخت نوجوانان می‌توان از هر دو روش آموزش تنظیم هیجان و آموزش تمایزخویشتن بهره برد.