مقایسه تاثیرت ادارکی وجوه مشترک درمان های روانشناختی در مشاوره با روانشناس انسانی و هوش مصنوعی

چکیده

مقدمه و هدف: هدف این پژوهش بررسی تفاوت تجربه مراجعان در جلسات مشاوره با مشاور انسانی و هوش مصنوعی در زمینه کاهش اضطراب و افسردگی بود.

روش‌شناسی: طرح پژوهش نیمه‌آزمایشی با مقایسه پس‌آزمون‌ها بود و جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان کاردانی و کارشناسی متقاضی یک جلسه مشاوره و مشاوران آنان در سال ۱۴۰۴ می‌شد. نمونه پژوهش شامل ۲۰ دانشجوی مقطع کارشناسی بود که بر اساس نوبت‌دهی مرکز مشاوره به دو گروه تقسیم شدند تا ترتیب دریافت مشاوره انسانی و هوش مصنوعی برای هر گروه متفاوت باشد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های چندمحوری بالینی میلون، انتظار مثبت از درمان (باورپذیری و انتظار)، اتحاد درمانی (همدلی و بالابردن آگاهی) و پرسشنامه ارزیابی هیجانی جلسه درمان (SEQ) جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS23 و استفاده از شاخص‌های توصیفی و آزمون t زوجی انجام شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که در تمامی مؤلفه‌های مورد بررسی، تفاوت میانگین‌ها از لحاظ آماری معنادار بوده است (p < 0.001). در مؤلفه‌ی باورپذیری، انتظار، همدلی، توافق بر اهداف و تکالیف درمانی و تخلیه هیجانی، تجربه مراجعان در جلسات با مشاور انسانی به طور معناداری مثبت‌تر از تجربه آنان در مواجهه با هوش مصنوعی بود.

نتیجه‌گیری: این نتایج نشان می‌دهد که اگرچه فناوری‌های هوش مصنوعی می‌توانند نقش مکمل در فرایند مشاوره ایفا کنند، کیفیت رابطه انسانی، همدلی، و تعامل هیجانی درمانگر انسانی هنوز قابل جایگزینی با هوش مصنوعی نیست. بر اساس یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های آینده از پلتفرم‌های تخصصی هوش مصنوعی، مداخلات طولانی‌مدت، و کنترل شدت اختلالات روانی و سطح مهارت مشاوران انسانی استفاده کنند تا اثرات واقعی و دقیق‌تر مداخلات مشاوره‌ای ارزیابی شود.