تبیین الگوی ساختاری سازگاری با بیماری بر اساس حس انسجام و باورهای امید با نقش میانجی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماران سرطانی

نویسندگان

  • سینا حاج علی بیگی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی بالینی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0001-7342-9295
  • زهرا هدائی نیا گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. https://orcid.org/0000-0002-3337-4629

کلمات کلیدی:

سازگاری با بیماری, حس انسجام, باورهای امید, کیفیت زندگی مرتبط با سلامت, بیماران مبتلا به سرطان

چکیده

زمینه و هدف: سرطان به‌عنوان یکی از بیماری‌های مزمن، می‌تواند ابعاد مختلف جسمی و روان‌شناختی بیماران را تحت تأثیر قرار دهد. سازگاری مناسب با بیماری تحت تأثیر عوامل روان‌شناختی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت قرار دارد. هدف پژوهش حاضر، تبیین الگوی ساختاری سازگاری با بیماری بر اساس حس انسجام و باورهای امید با نقش میانجی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماران مبتلا به سرطان بود.

مواد و روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به سرطان مراجعه‌کننده به بیمارستان آیت‌الله خوانساری شهر اراک بود که 330 نفر از آنان به روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس سازگاری با سرطان مک‌کین (MAC)، پرسشنامه حس انسجام آنتونوفسکی (SOC-13)، پرسشنامه امید اشنایدر و پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (SF-12) بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه 26 و AMOS نسخه 26 و روش‌های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، مدل‌یابی معادلات ساختاری و آزمون بوت‌استرپ تحلیل شدند.

یافته‌ها: مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار بود (χ²/df=2.36، CFI=0.96، TLI=0.95، RMSEA=0.05). حس انسجام (β=-0.38، P<0.001) و باورهای امید (β=-0.33، P<0.001) اثر مستقیم و معناداری بر سازگاری با بیماری داشتند. همچنین، حس انسجام (β=0.45، P<0.001) و باورهای امید (β=0.40، P<0.001) کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را به‌طور مثبت پیش‌بینی کردند. کیفیت زندگی مرتبط با سلامت نیز اثر مستقیم و معناداری بر سازگاری با بیماری داشت (β=-0.43، P<0.001). نتایج بوت‌استرپ نشان داد کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در رابطه بین حس انسجام و سازگاری با بیماری (β=-0.19، P<0.001) و بین باورهای امید و سازگاری با بیماری (β=-0.17، P<0.001) نقش میانجی معناداری داشت.

بحث: یافته‌ها نشان دادند که حس انسجام و باورهای امید، علاوه بر تأثیر مستقیم بر سازگاری با بیماری، از طریق ارتقای کیفیت زندگی مرتبط با سلامت نیز با سازگاری بهتر بیماران مبتلا به سرطان ارتباط دارند. بنابراین، تقویت منابع روان‌شناختی مانند حس انسجام و امید و توجه هم‌زمان به ارتقای کیفیت زندگی مرتبط با سلامت می‌تواند در برنامه‌های روان‌شناختی و مراقبتی بیماران مبتلا به سرطان مورد توجه قرار گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

حاج علی بیگی س. ., & هدائی نیا ز. (2026). تبیین الگوی ساختاری سازگاری با بیماری بر اساس حس انسجام و باورهای امید با نقش میانجی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماران سرطانی. روان‌شناسی انگیزش، رفتار و سلامت. https://jpmbh.com/index.php/jpmbh/article/view/463