پیش‌بینی پرخاشگری بر اساس کارکرد خانواده، کیفیت تعامل مادر- فرزند و تنیدگی تحصیلی در نوجوانان شهر اهواز

چکیده

مقدمه و هدف: با توجه به اهمیت بررسی پرخاشگری در نوجوانان و نقش متغیرهای خانوادگی و تحصیلی در آن، هدف این مطالعه پیش‌بینی پرخاشگری بر اساس کارکرد خانواده، کیفیت تعامل مادر- فرزند و تنیدگی تحصیلی در نوجوانان بود.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش همه نوجوانان دختر شهر اهواز در سال تحصیلی 2-1401 بودند که تعداد 252 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پرخاشگری (باس و پری، 1992)، ابزار سنجش خانواده مک‌مستر (اپستاین و همکاران، 1983)، مقیاس رابطه والد- فرزند (پیانتا، 1994) و مقیاس تنیدگی آموزشی (سان و همکاران، 2011) بودند. داده‌های این مطالعه با روش‌های ضرایب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با مدل گام‌به‌گام در نرم‌افزار SPSS-27 تحلیل شدند.

یافته‌ها: یافته‌های مطالعه حاضر حاکی از آن بود که کارکرد خانواده و کیفیت تعامل مادر- فرزند با پرخاشگری در نوجوانان رابطه منفی و معنادار و تنیدگی تحصیلی با پرخاشگری در آنان رابطه مثبت و معنادار داشتند (001/0P<). همچنین، کارکرد خانواده، کیفیت تعامل مادر- فرزند و تنیدگی تحصیلی به‌طورمعناداری توانستند 49 درصد از تغییرهای پرخاشگری در نوجوانان را پیش‌بینی نمایند که در این پیش‌بینی به‌ترتیب کیفیت تعامل مادر- فرزند، کارکرد خانواده و تنیدگی تحصیلی سهم بیشتری داشتند (001/0P<).

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش برای کاهش پرخاشگری نوجوانان می‌توان به‌ترتیب برنامه‌هایی در قالب کارگاه‌های آموزشی برای بهبود کیفیت تعامل مادر- فرزند و کارکرد خانواده و کاهش تنیدگی تحصیلی آنان طراحی و اجرا کرد.