طراحی الگوی توانمندسازی دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه جندی‌شاپور اهواز

چکیده

مقدمه و هدف: توانمندسازی دانشجویان یکی از پیش‌نیازهای اساسی توسعه سرمایه انسانی، ارتقای کیفیت آموزش عالی و افزایش آمادگی حرفه‌ای آنان برای ایفای نقش مؤثر در جامعه است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباربخشی الگوی توانمندسازی دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه جندی‌شاپور اهواز انجام شد.

روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر زمان مقطعی و از نظر روش از نوع پژوهش کیفی اکتشافی مبتنی بر تحلیل مضمون بود. جامعه پژوهش شامل اسناد و منابع علمی مرتبط با توانمندسازی دانشجویان و نیز اعضای هیئت علمی دانشگاه در سال 1403 بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و زنجیره‌ای انجام شد و با رسیدن به اشباع نظری، 16 نفر از اساتید دانشگاه در مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته مشارکت کردند. داده‌ها با استفاده از مرور نظام‌مند ادبیات و مصاحبه‌ها گردآوری و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار MaxQDA 12 تحلیل شدند.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی الگوی توانمندسازی دانشجویان در قالب سه بعد اصلی فردی، سازمانی و محیطی شد. بعد فردی شامل 8 شاخص، بعد سازمانی شامل 14 شاخص و بعد محیطی شامل 8 شاخص بود. مهم‌ترین مؤلفه‌های بعد فردی شامل خودآگاهی، خودمدیریتی، اعتمادبه‌نفس و هدف‌گذاری؛ مؤلفه‌های بعد سازمانی شامل رهبری آموزشی، فرهنگ سازمانی، خدمات پشتیبانی دانشجویی و عدالت سازمانی؛ و مؤلفه‌های بعد محیطی شامل فرصت‌های یادگیری مادام‌العمر، اکوسیستم کارآفرینی، همکاری دانشگاه و صنعت و منابع سلامت روان و بهزیستی بودند. یافته‌ها نشان دادند که توانمندسازی دانشجویان پدیده‌ای چندبعدی و نظام‌مند است که از تعامل هم‌زمان عوامل فردی، سازمانی و محیطی تأثیر می‌پذیرد.

نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که توانمندسازی دانشجویان علوم پزشکی صرفاً به توسعه ویژگی‌های فردی محدود نمی‌شود، بلکه نیازمند فراهم‌سازی بسترهای سازمانی و محیطی حمایتی است. الگوی ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان چارچوبی جامع برای طراحی برنامه‌های آموزشی، سیاست‌گذاری دانشگاهی و ارتقای شایستگی‌های فردی و حرفه‌ای دانشجویان مورد استفاده قرار گیرد.