طراحی مدل ترس از در حاشیه ماندن بر اساس سبک‌های دلبستگی با نقش میانجی سیستم‌های رفتاری مغزی در دانشجویان دختر کاربر فضای مجازی دانشگاه آزاد اسلامی اراک

چکیده

مقدمه و هدف: ترس از در حاشیه ماندن سبب افزایش استفاده آسیب‌زا از فضای مجازی می‌شود. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل ترس از در حاشیه ماندن بر اساس سبک‌های دلبستگی با نقش میانجی سیستم‌های رفتاری مغزی در دانشجویان دختر کاربر فضای مجازی دانشگاه آزاد اسلامی اراک انجام شد.

روش‌شناسی: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش دانشجویان دختر کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک در سال تحصیلی 5-1404 بودند که 224 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری در دسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این مطالعه شامل مقیاس ترس از در حاشیه ماندن (پرزیبیلسکی و همکاران، 2013)، پرسشنامه سبک‌های دلبستگی (هازن و شیور، 1987) و مقیاس سیستم‌های رفتاری مغزی (کارور و وایت، 1994) بودند. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-25 و AMOS-24 استفاده شد.

یافته‌ها: یافته‌های این مطالعه نشان داد که مدل ترس از در حاشیه ماندن بر اساس سبک‌های دلبستگی با نقش میانجی سیستم‌های رفتاری مغزی در دانشجویان دختر کاربر فضای مجازی برازش خوبی داشت. علاوه بر آن، اثر مستقیم سبک دلبستگی ایمن بر فعال‌سازی رفتاری مثبت و معنادار و بر بازداری رفتاری و ترس از در حاشیه ماندن منفی و معنادار، اثر مستقیم سبک‌های دلبستگی اجتنابی و اضطرابی بر فعال‌سازی رفتاری منفی و معنادار و بر بازداری رفتاری و ترس از در حاشیه ماندن مثبت و معنادار، اثر مستقیم فعال‌سازی رفتاری و بازداری رفتاری بر ترس از در حاشیه ماندن مثبت و معنادار بود (001/0P<). همچنین، اثر غیرمستقیم سبک‌های دلبستگی ایمن، اجتنابی و اضطرابی با میانجی فعال‌سازی رفتاری و بازداری رفتاری بر ترس از در حاشیه ماندن معنادار بود (05/0P<).

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش، مشاوران و روان‌شناسان برای کاهش ترس از در حاشیه ماندن می‌توانند از طریق کارگاه‌های آموزشی اقدام‌هایی در زمینه سبک‌های دلبستگی و سیستم‌های رفتاری مغزی انجام دهند.