مدل‌یابی معادلات ساختاری پیشرفت خواندن در دانش‌آموزان دارای نارساخوانی بر اساس حافظه کاری، آگاهی واجی و توجه

چکیده

مقدمه و هدف: نارساخوانی به‌عنوان یک اختلال یادگیری چندعاملی، با نقص در پردازش واجی، حافظه کاری و توجه همراه است که این عوامل به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر مهارت خواندن تأثیر می‌گذارند. هدف پژوهش حاضر، مدل‌یابی معادلات ساختاری پیشرفت خواندن بر اساس حافظه کاری، آگاهی واجی و توجه در دانش‌آموزان دارای نارساخوانی بود.

روش‌شناسی: این پژوهش از نوع همبستگی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دارای نارساخوانی شهر تهران در سال تحصیلی 1403–1402 بود که از میان آن‌ها 120 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون حافظه کاری (خرده‌آزمون‌های وکسلر)، آزمون آگاهی واجی، آزمون عملکرد پیوسته برای سنجش توجه و آزمون پیشرفت خواندن بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-27 و AMOS تحلیل شدند و برازش مدل با شاخص‌های استاندارد ارزیابی گردید.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار است. آگاهی واجی قوی‌ترین اثر مستقیم را بر پیشرفت خواندن داشت، در حالی‌که حافظه کاری علاوه بر اثر مستقیم، از طریق آگاهی واجی و توجه اثرات غیرمستقیم معناداری بر خواندن نشان داد. همچنین توجه دارای اثر مستقیم معنادار بر پیشرفت خواندن بود و حافظه کاری به‌طور معناداری پیش‌بین آگاهی واجی و توجه محسوب شد.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها بر ماهیت چندعاملی پیشرفت خواندن در دانش‌آموزان دارای نارساخوانی تأکید دارند و نشان می‌دهند که مداخلات آموزشی مؤثر باید به‌صورت همزمان بر تقویت آگاهی واجی، حافظه کاری و توجه تمرکز داشته باشند.