اثربخشی طرحوارهدرمانی بر اجتناب تجربهای، تحمل بلاتکلیفی و انعطافپذیری شناختی در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی
کلمات کلیدی:
طرحوارهدرمانی, اجتناب تجربهای, تحمل بلاتکلیفی, انعطافپذیری شناختی, افسردگی اساسیچکیده
مقدمه و هدف: اختلال افسردگی اساسی با مشکلاتی نظیر اجتناب تجربهای، تحمل پایین بلاتکلیفی و انعطافناپذیری شناختی همراه است که در تداوم و تشدید نشانههای افسردگی نقش مهمی ایفا میکنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی طرحوارهدرمانی بر اجتناب تجربهای، تحمل بلاتکلیفی و انعطافپذیری شناختی در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی انجام شد.
روششناسی: این پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به افسردگی اساسی مراجعهکننده به مراکز مشاوره و کلینیکهای روانشناختی شهر تهران در سال 1403 بود. تعداد 40 نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پذیرش و عمل نسخه دوم، مقیاس تحمل بلاتکلیفی و پرسشنامه انعطافپذیری شناختی بود. گروه آزمایش طی 12 جلسه 90 دقیقهای تحت مداخله طرحوارهدرمانی قرار گرفت و گروه کنترل در فهرست انتظار باقی ماند. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر مختلط و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرمافزار SPSS-27 تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر نشان داد که اثر زمان، گروه و تعامل زمان و گروه برای متغیرهای اجتناب تجربهای، تحمل بلاتکلیفی و انعطافپذیری شناختی معنادار بود (0.001>P). یافتهها نشان داد که طرحوارهدرمانی موجب کاهش معنادار اجتناب تجربهای و تحمل بلاتکلیفی و افزایش معنادار انعطافپذیری شناختی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. همچنین، نتایج آزمون بونفرونی نشان داد که تفاوت بین مراحل پیشآزمون با پسآزمون و پیگیری معنادار بود، در حالی که تفاوت بین مراحل پسآزمون و پیگیری معنادار نبود که بیانگر پایداری اثرات درمان در مرحله پیگیری است.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان داد که طرحوارهدرمانی میتواند بهعنوان مداخلهای مؤثر در کاهش اجتناب تجربهای و تحمل بلاتکلیفی و همچنین افزایش انعطافپذیری شناختی در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی مورد استفاده قرار گیرد. این رویکرد از طریق اصلاح طرحوارههای ناسازگار اولیه و افزایش پذیرش هیجانی، زمینه بهبود پایدار عملکرد شناختی و هیجانی بیماران را فراهم میکند.
دانلودها
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1403 ام البنی مختاری نهال (نویسنده); افسانه صامتیفر; مریم کاویانی, سمیه چراغی (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
