نقش سرگشتگی ذهنی، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و سبک‌های پردازش هیجان در پیش‌بینی علائم اختلال وسواس فکری ـ عملی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو

چکیده

مقدمه و هدف: دیابت نوع دو به عنوان یک بیماری مزمن، علاوه بر پیامدهای جسمانی، با مشکلات روان‌شناختی متعددی از جمله علائم اختلال وسواس فکری ـ عملی همراه است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سرگشتگی ذهنی، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و سبک‌های پردازش هیجان در پیش‌بینی علائم اختلال وسواس فکری ـ عملی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه‌کننده به درمانگاه دیابت بیمارستان امام خمینی اردبیل در سال 1399 بود که از میان آنان 120 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه وسواس فکری ـ عملی مادزلی، مقیاس سرگشتگی ذهنی عمدی و خودبه‌خود، پرسشنامه پذیرش و عمل نسخه دوم و مقیاس پردازش هیجان جمع‌آوری شد. برای تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه با استفاده از نرم‌افزار SPSS-24 استفاده شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که علائم اختلال وسواس فکری ـ عملی با سرگشتگی ذهنی عمدی و خودبه‌خود همبستگی مثبت و معنادار دارد. همچنین بین انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و علائم وسواس فکری ـ عملی رابطه منفی و معناداری مشاهده شد. افزون بر این، سبک‌های پردازش هیجان شامل مزاحمت، فقدان مناسبت، تجزیه، ناموزونی، سرکوبی و اجتناب با علائم وسواس فکری ـ عملی رابطه مثبت و معناداری داشتند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیرهای پیش‌بین در مجموع 57 درصد از واریانس علائم اختلال وسواس فکری ـ عملی را تبیین کردند و سرگشتگی ذهنی خودبه‌خود، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و برخی سبک‌های پردازش هیجان نقش معناداری در پیش‌بینی علائم داشتند.

نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، سرگشتگی ذهنی، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و سبک‌های پردازش هیجان از عوامل مؤثر در پیش‌بینی علائم اختلال وسواس فکری ـ عملی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو هستند. بنابراین، مداخلات روان‌شناختی مبتنی بر افزایش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی، کاهش سرگشتگی ذهنی و اصلاح سبک‌های پردازش هیجان می‌توانند در کاهش علائم وسواس فکری ـ عملی این بیماران مؤثر باشند.