بررسی رابطه بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه و سبک دلبستگی ایمن با شفقت به خود در زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی

چکیده

مقدمه و هدف: شفقت به خود به‌عنوان یکی از سازه‌های مهم سلامت روان، نقش مؤثری در سازگاری هیجانی، کاهش آسیب‌پذیری روان‌شناختی و ارتقای کیفیت زندگی ایفا می‌کند. با توجه به اهمیت طرحواره‌های ناسازگار اولیه و سبک دلبستگی ایمن در شکل‌گیری نگرش افراد نسبت به خود، پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه و سبک دلبستگی ایمن با شفقت به خود در زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی شهر تنکابن انجام شد.

روش‌شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی شهرستان تنکابن در شش‌ماهه نخست سال 1403 بود که از میان آنان 185 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از نسخه کوتاه پرسشنامه طرحواره‌های ناسازگار اولیه یانگ، پرسشنامه دلبستگی بزرگسال هازان و شاور و مقیاس شفقت به خود نف استفاده شد. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام در نرم‌افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفتند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد بین تمامی حوزه‌های طرحواره‌های ناسازگار اولیه شامل بریدگی و طرد (r=-0.342)، خودگردانی و عملکرد مختل (r=-0.364)، محدودیت‌های مختل (r=-0.293)، دیگرجهت‌مندی (r=-0.307) و گوش‌به‌زنگی (r=-0.310) با شفقت به خود رابطه منفی و معنادار وجود دارد (P<0.01). همچنین بین سبک دلبستگی ایمن و شفقت به خود رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد (r=0.402, P<0.01). نتایج رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد دلبستگی ایمن (β=0.313)، خودگردانی و عملکرد مختل (β=-0.244)، گوش‌به‌زنگی (β=-0.228) و بریدگی و طرد (β=-0.209) به‌طور معناداری قادر به پیش‌بینی شفقت به خود بودند و مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار بود (P<0.001).

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که کاهش طرحواره‌های ناسازگار اولیه و تقویت دلبستگی ایمن می‌تواند با افزایش شفقت به خود در زنان همراه باشد. بنابراین، توجه به اصلاح طرحواره‌های ناکارآمد و ارتقای الگوهای دلبستگی ایمن در مداخلات روان‌شناختی می‌تواند نقش مؤثری در بهبود سلامت روان و افزایش نگرش مشفقانه افراد نسبت به خود ایفا کند.