بررسی نقش تعدیل‌گر تحمل ابهام در ارتباط بین اختلال شخصیت مرزی با رفتارهای پرخطر و سبک‌های تصمیم‌گیری

چکیده

مقدمه و هدف: اختلال شخصیت مرزی با بی‌ثباتی هیجانی، تکانشگری و گرایش به رفتارهای پرخطر و تصمیم‌گیری‌های ناکارآمد همراه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر اختلال شخصیت مرزی بر رفتارهای پرخطر و سبک‌های تصمیم‌گیری و نیز تعیین نقش تعدیل‌گر تحمل ابهام در این روابط انجام شد.

روش‌شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و مقطعی بود و بر روی مراجعان مبتلا به اختلال شخصیت مرزی در کلینیک‌های روان‌شناسی منطقه 16 تهران طی سال 1404 انجام شد. پس از پالایش داده‌ها، اطلاعات 84 نفر وارد تحلیل شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه رفتارهای پرخطر جوانان، مقیاس تحمل ابهام مک‌لین، پرسشنامه سبک‌های تصمیم‌گیری عمومی اسکات و بروس و فرم کوتاه فهرست نشانه‌های مرزی بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل مسیر در SmartPLS 4 و آزمون اثرات تعدیل‌گری با بوت‌استرپ 5000 نمونه تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد اختلال شخصیت مرزی اثر مثبت و معناداری بر سبک‌های تصمیم‌گیری اجتنابی (β=0.506, p<0.001)، وابستگی (β=0.301, p=0.009)، آنی (β=0.471, p<0.001) و رفتارهای پرخطر (β=0.500, p<0.001) دارد. همچنین اثر منفی و معناداری بر تصمیم‌گیری عاقلانه مشاهده شد (β=-0.261, p=0.005)، در حالی که رابطه آن با سبک شهودی معنادار نبود. نتایج تحلیل تعدیل‌گری نشان داد تعامل اختلال شخصیت مرزی و تحمل ابهام بر تصمیم‌گیری عاقلانه اثر مثبت و معنادار دارد (β=0.283, p<0.001) و اثر مثبت اختلال شخصیت مرزی بر رفتارهای پرخطر را نیز به طور معناداری کاهش می‌دهد (β=-0.133, p=0.039).

نتیجه‌گیری: اختلال شخصیت مرزی با افزایش رفتارهای پرخطر و گرایش به سبک‌های تصمیم‌گیری ناکارآمد و کاهش تصمیم‌گیری عاقلانه همراه است. تحمل ابهام به عنوان یک عامل محافظتی عمل کرده و می‌تواند اثرات منفی اختلال شخصیت مرزی بر تصمیم‌گیری منطقی و رفتارهای پرخطر را تضعیف کند؛ از این‌رو، تقویت تحمل ابهام می‌تواند یکی از اهداف مهم مداخلات درمانی برای افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی باشد.