رابطه هیجان‌طلبی با رفتارهای پرخطر جنسی: نقش واسطه‌ای ترومای دوران کودکی در افراد دارای صفات سایکوپاتی

پرهام  فنودی; نگار اکبری زرگر; علی  فراهانی

نویسندگان

پرهام فنودی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-1478-5131
نگار اکبری زرگر گروه روانشناسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران https://orcid.org/0000-0002-7229-0428
علی فراهانی استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه رجا، قزوین، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-0715-534X

کلمات کلیدی:

هیجان‌طلبی, رفتارهای پرخطر جنسی, ترومای دوران کودکی, صفات سایکوپاتی, تحلیل مسیر

چکیده

مقدمه و هدف: رفتارهای پرخطر جنسی در افراد دارای صفات سایکوپاتی می‌توانند تحت تأثیر ویژگی‌های شخصیتی نظیر هیجان‌طلبی و تجارب آسیب‌زای دوران کودکی شکل گیرند و تداوم یابند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه هیجان‌طلبی با رفتارهای پرخطر جنسی و تعیین نقش واسطه‌ای ترومای دوران کودکی در این رابطه در افراد دارای صفات سایکوپاتی انجام شد.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و مبتنی بر تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل افراد دارای صفات سایکوپاتی یا تشخیص اختلال شخصیت ضداجتماعی بود که طی سال‌های ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵ از مراکز روان‌پزشکی، کلینیک‌های روان‌شناسی، مراکز مشاوره تخصصی و زندان مرکزی قزوین شناسایی شدند. پس از غربالگری اولیه ۳۲۰ نفر، ۲۴۰ نفر شامل ۶۷ زن و ۱۷۳ مرد با روش نمونه‌گیری هدفمند وارد مطالعه شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه ترومای کودکی برنستاین و همکاران، پرسشنامه رفتارهای پرخطر جنسی زارعی و همکاران و مقیاس هیجان‌خواهی زاکرمن بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل مسیر و روش بوت‌استرپ در نرم‌افزارهای SPSS-27 و Amos تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج همبستگی پیرسون نشان داد هیجان‌طلبی با ترومای دوران کودکی (r=0.484, p<0.01) و رفتارهای پرخطر جنسی (r=0.550, p<0.01) رابطه مثبت و معناداری داشت و ترومای دوران کودکی نیز با رفتارهای پرخطر جنسی رابطه مثبت و معنادار نشان داد (r=0.571, p<0.01). تحلیل مسیر نشان داد هیجان‌طلبی اثر مستقیم مثبت و معناداری بر رفتارهای پرخطر جنسی (β=0.286, p<0.01) و ترومای دوران کودکی (β=0.276, p<0.01) داشت و ترومای دوران کودکی نیز رفتارهای پرخطر جنسی را به‌طور مثبت پیش‌بینی کرد (β=0.278, p<0.01). همچنین، اثر غیرمستقیم هیجان‌طلبی بر رفتارهای پرخطر جنسی از طریق ترومای دوران کودکی معنادار بود (β=0.077, p<0.01) که بیانگر میانجی‌گری جزئی است. شاخص‌های برازش نیز برازش قابل قبول مدل را تأیید کردند (χ²/df=3.356، CFI=0.910، GFI=0.916، NFI=0.909، IFI=0.912، RMSEA=0.072، SRMR=0.061).

نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان دادند هیجان‌طلبی هم به‌طور مستقیم و هم از طریق افزایش نقش تجارب آسیب‌زای دوران کودکی با رفتارهای پرخطر جنسی در افراد دارای صفات سایکوپاتی ارتباط دارد. بنابراین، غربالگری همزمان هیجان‌طلبی افراطی و ترومای دوران کودکی و به‌کارگیری مداخلات تروما-محور همراه با آموزش تنظیم هیجان می‌تواند در برنامه‌های پیشگیرانه و درمانی این گروه مورد توجه قرار گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Azhari, K. N., & Nugrahawati, E. N. (2025). Pengaruh Sensation Seeking Terhadap Risk Taking Behavior Pada Pengguna Aplikasi Kencan Online. Bandung Conference Series Psychology Science, 5(1), 325-334. https://doi.org/10.29313/bcsps.v5i1.16423

Chan, H. C., & Beech, A. (2024). Risky sexual behavior and psychopathy: testing the relationship in a non-clinical sample of young adults in Hong Kong. Behavioral Sciences, 14(2), 94. https://doi.org/10.3390/bs14020094

Fagan, J., Cabrera, N., & Kobulsky, J. (2025). Longitudinal associations between early risk and adolescent delinquency: Mediators, moderators, and main effects. Development and Psychopathology, 37(1), 192-206. https://doi.org/10.1017/S0954579423001517

Ghadimi Bavil Olyayi, N., Khanjani, Z., & Hashemi, T. (2023). Comparing the Level of Risk-Taking, Sensation–Seeking and Impulsivity of Adolescent Girls and Boys Based on the Level of Influence of Peers. mui-jbs, 20(4), 622-633. https://doi.org/10.52547/rbs.20.4.5

Jiang, S.-M., Xiang, F., & Yang, I. (2023). Sensation Seeking and Automobile Insurance Coverage Decisions: A Moderated Mediation Model of Gender and Risk Perception. Social Behavior and Personality an International Journal, 51(11), 1-9. https://doi.org/10.2224/sbp.127774

Li, J., Zhou, Y., Ge, Y., & Qu, W. (2022). Sensation Seeking Predicts Risky Driving Behavior: The Mediating Role of Difficulties in Emotion Regulation. Risk Analysis. https://doi.org/10.1111/risa.14066

Liu, Q., Ma, H., Li, J., Chen, M., Zhang, Y., Tang, Z., & Ye, G. (2026). Childhood Trauma and Recent Suicide Risk in Major Depressive Disorder: Exploring the Mediating Effect of Resilience and Cognitive Emotion Regulation Strategies. BMC psychiatry, 26(1), 28. https://doi.org/10.1186/s12888-025-07674-7

Nasiri Nasab, Z., Tajdin, A. A., Aghajani Khotbehsara, E., Naderipour, M. R., & Aziminia, F. (2024). Investigating the Prevalence of Risky Behaviors and Their Relationship with the Components of Sensation Seeking in Patients Referred to Social Emergency. Razi Journal of Medical Sciences, 31(1), 1-9. https://doi.org/10.47176/rjms.31.175

Siraj, R., Najam, B., & Ghazal, S. (2021). Sensation Seeking, Peer Influence, and Risk-Taking Behavior in Adolescents. Education Research International, 2021(1), 1-8. https://doi.org/10.1155/2021/8403024

Tiêt, Q. Q., Brooks, J., & Patton, C. (2025). Risk Factors of PTSD and Substance Use Disorders in Clinical and Counseling Psychology Doctoral Students. Psychological Trauma Theory Research Practice and Policy, 17(5), 1004-1012. https://doi.org/10.1037/tra0001803

Valaei, Z., Sobhani, B., & Zemestani, M. (2025). Structural Relationships of Childhood Trauma with Internet Addiction and Risky Behaviors in Adolescents: The Mediating Role of Emotion Regulation and Distress Tolerance. Applied Psychology, 19(76), 160-183.

van Duinkerken, A., Bosmans, M., Baliatsas, C., Marra, E., & Dückers, M. (2025). Individual Risk Factors Drive PTSD and Wellbeing After Pandemic-Related Trauma Exposure. European journal of public health, 35(Supplement_4), ckaf161-875. https://doi.org/10.1093/eurpub/ckaf161.875