پیش‌بینی فرسودگی شغلی بر اساس بدبینی سازمانی و تعارضات بین‌فردی با نقش واسطه‌ای عدم تحمل بلاتکلیفی در کارکنان شهرداری

چکیده

مقدمه و هدف: فرسودگی شغلی یکی از مهم‌ترین پیامدهای روان‌شناختی فشارهای شغلی در سازمان‌های خدماتی است که می‌تواند سلامت روان، کیفیت عملکرد و بهره‌وری کارکنان را کاهش دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بدبینی سازمانی و تعارضات بین‌فردی در پیش‌بینی فرسودگی شغلی با میانجی‌گری عدم تحمل بلاتکلیفی در کارکنان شهرداری تهران انجام شد.

روش‌شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان شهرداری تهران در بهار 1403 بود که از میان آن‌ها 280 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلش و جکسون (1981)، پرسشنامه بدبینی سازمانی دین و همکاران (1998)، مقیاس تعارضات بین‌فردی اسپکتور و جکس (1998) و مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون و همکاران (1994) بود. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که بدبینی سازمانی (β=0.498، p<0.001)، تعارضات بین‌فردی (β=0.230، p<0.001) و عدم تحمل بلاتکلیفی (β=0.455، p<0.001) اثر مثبت و معناداری بر فرسودگی شغلی دارند. همچنین بدبینی سازمانی (β=0.641، p<0.001) و تعارضات بین‌فردی (β=0.454، p<0.001) پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار عدم تحمل بلاتکلیفی بودند. نتایج آزمون بوت‌استرپ نیز نشان داد که بدبینی سازمانی و تعارضات بین‌فردی از طریق عدم تحمل بلاتکلیفی، اثر غیرمستقیم و معناداری بر فرسودگی شغلی دارند. شاخص‌های برازش مدل نیز مناسب گزارش شدند (RMSEA=0.067، CFI=0.980).

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که ادراکات منفی نسبت به سازمان و روابط تنش‌آلود بین‌فردی، از طریق افزایش عدم تحمل بلاتکلیفی، می‌توانند موجب تشدید فرسودگی شغلی در کارکنان شوند. بنابراین، طراحی مداخلات سازمانی با هدف بهبود روابط کاری، کاهش بدبینی سازمانی و ارتقای توانایی تحمل شرایط مبهم می‌تواند در کاهش فرسودگی شغلی کارکنان شهرداری مؤثر باشد.