نقش میانجی شفقت به خود در پیش‌بینی استرس ناشی از بیماری دیابت بر مبنای خودکارآمدی مدیریت دیابت

چکیده

مقدمه و هدف: دیابت همانند بسیاری از بیماری‌های دیگر باعث استرس می‌شود. بنابراین، بررسی استرس ناشی از بیماری دیابت در مبتلایان به آن با هدف طراحی برنامه‌هایی جهت کاهش این استرس لازم و ضروری است. در نتیجه، هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی شفقت به خود در پیش‌بینی استرس ناشی از بیماری دیابت بر مبنای خودکارآمدی مدیریت دیابت بود.

روش‌شناسی: این پژوهش مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه این پژوهش همه بیماران مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های شریعتی، امام خمینی (ره) و پلی‌کلینیک تخصصی سلامت و دیابت تابان شهر تهران در سال 1403 بودند. حجم نمونه 333 نفر لحاظ شد که پس از بررسی ملاک‌های ورود به مطالعه با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس خودکارآمدی مدیریت دیابت (بیجل و همکاران، 1999)، فرم کوتاه مقیاس شفقت به خود (ریس و همکاران، 2011) و مقیاس استرس دیابتی (پولونسکی و همکاران، 2005) بودند. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های ضرایب همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-V26 و SmartPLS-V3 استفاده شد.

یافته‌ها: یافته‌های این مطالعه نشان داد که مدل پیش‌بینی استرس ناشی از بیماری دیابت بر مبنای خودکارآمدی مدیریت دیابت با نقش میانجی شفقت به خود برازش مناسبی داشت. در این مدل، اثر مستقیم خودکارآمدی مدیریت دیابت بر شفقت به خود مثبت و معنادار و بر استرس ناشی از بیماری دیابت منفی و معنادار و اثر مستقیم شفقت به خود بر استرس ناشی از بیماری دیابت منفی و معنادار بود (001/0P<). همچنین، اثر غیرمستقیم خودکارآمدی مدیریت دیابت با میانجی شفقت به خود بر استرس ناشی از بیماری دیابت منفی و معنادار بود (001/0P<).

نتیجه‌گیری: طبق نتایج این پژوهش، برای کاهش استرس ناشی از دیابت می‌توان زمینه را برای افزایش خودکارآمدی مدیریت دیابت و شفقت به خود فراهم نمود.