زیست‌جهان سوگ در عصر پلتفرم: مطالعه‌ای پدیدارشناختی از تجربه اینفلوئنسرهای سوگ، قدرت الگوریتمی و میکروپولیتیک‌های عاطفه

نویسندگان

  • گلاره الیاسوندی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران https://orcid.org/0009-0009-7302-8067
  • علی اصغر فهیمی فر دکتری، گروه فلسفه و تاریخ هنر، دانشگاه مرکزی انگلستان بیرمنگام نویسنده https://orcid.org/0000-0003-4705-7357

کلمات کلیدی:

سوگ پلتفرمی, اینفلوئنسرهای سوگ, قدرت الگوریتمی, میکروپولیتیک‌های عاطفه

چکیده

مقدمه و هدف: گسترش پلتفرم‌های اجتماعی، سوگ را از تجربه‌ای عمدتاً خصوصی به پدیده‌ای عمومی، شبکه‌ای و فناورانه تبدیل کرده است که در آن روایت فقدان تحت تأثیر الگوریتم‌ها، اقتصاد توجه و هنجارهای عاطفی قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر با هدف فهم زیست‌جهان سوگ در عصر پلتفرم و تبیین تجربه زیسته اینفلوئنسرهای سوگ در تقاطع فقدان، قدرت الگوریتمی و میکروپولیتیک‌های عاطفه انجام شد.

روش‌شناسی: این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 10 اینفلوئنسر فعال در حوزه روایت سوگ در اینستاگرام بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس تجربه مستقیم تولید محتوای مرتبط با فقدان و تعامل مستمر با مخاطبان انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از تحلیل پدیدارشناختی تفسیری و تحلیل مضمون بررسی شدند. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، مرور همکار پژوهشی، ثبت فرایند تحلیل و بازتاب‌پذیری پژوهشگر استفاده شد.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که زیست‌جهان سوگ پلتفرمی در هشت مضمون اصلی سازمان می‌یابد: بازسازی رابطه با فرد ازدست‌رفته از طریق حافظه دیجیتال، عمومی‌شدن تجربه فقدان، کار عاطفی و مدیریت نمایش احساسات، قدرت الگوریتمی و سیاست دیده‌شدن، میکروپولیتیک‌های عاطفه و هنجارهای پنهان سوگواری دیجیتال، دوگانگی حمایت اجتماعی و کنترل الگوریتمی، بازسازی هویت پس از فقدان و مذاکره مستمر با منطق پلتفرم. یافته‌ها همچنین آشکار ساختند که پلتفرم‌ها به‌طور هم‌زمان امکان همدلی، حمایت اجتماعی، حفظ پیوند عاطفی و تولید معنا را فراهم می‌کنند و از طریق الگوریتم‌ها، معیارهای تعامل و انتظارات مخاطبان، بر چگونگی نمایش، مشروعیت و گردش روایت‌های سوگ کنترل نامرئی اعمال می‌کنند.

نتیجه‌گیری: سوگ پلتفرمی تجربه‌ای چندلایه در تقاطع عاطفه، فناوری و قدرت است که در آن فرد سوگوار صرفاً روایتگر فقدان نیست، بلکه هم‌زمان به‌عنوان مدیر عاطفه، سازنده حافظه دیجیتال و مذاکره‌کننده با منطق الگوریتمی عمل می‌کند. بنابراین، فهم سوگ در عصر دیجیتال مستلزم توجه هم‌زمان به ظرفیت حمایتی پلتفرم‌ها و سازوکارهای قدرت و تنظیم عاطفی نهفته در معماری آن‌هاست.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abidin, C. (2022). Grief Hypejacking: Influencers, #ThoughtsAndPrayers, and the Commodification of Grief on Instagram. The Information Society, 38(3), 174-187. https://doi.org/10.1080/01972243.2022.2071212

Alam, A. (2026). Pedagogies in a Digitally Mediated World for the Future of Civic Education: Educating Youth for Hashtag Citizenship. In Youth Civic Engagement and Political Participation in Digital Spaces (pp. 55-92). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3373-5581-8.ch003

Brubaker, R. (2022). Hyperconnectivity and Its Discontents. John Wiley & Sons.

by Typografia, D., Brantner, C., Nikunen, K., & Aitaki, G. (2026). Digital Geographies of Hope: The Transformative Power of Media. Media and Communication, 14.

DeFazio, K., & Sahay, A. (2025). Untimely Materialist Meditations on Affect. In Speculative Affect: Objects and Emotions (pp. 59-96). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-72167-0_3

Fitzgerald, A. A. (2025). Mobile and Platform Users' Mediatized Rituals in Response to Terrorist Attacks: A Discourse Analysis of Continuously Collected Screenshots. Journal of Communication, 75(3), 207-219. https://doi.org/10.1093/joc/jqae052

Fitzpatrick, C. (2026). Tragedy Is Trending: Hashtags, Resistance, and Digital Activism After the Christchurch Mosque Attacks. Taylor & Francis. https://doi.org/10.4324/9781003536864

Harju, A. A., & Pentikäinen, L. (2025). Grief Labour on Instagram: Resilient Influencers and Platformed Grief. Nordic Journal of Media Studies, 7(1), 76-92. https://doi.org/10.2478/njms-2025-0005

Hasan, D., Nazzal, A., & Zidani, S. (2025). Beating Algorithmic Discrimination: Maneuvering Digital Surveillance to Indigenize the Narrative. International journal of communication, 19, 23-23.

Huang, P., & Lu, H. (2026). Digital Feminist Humor as a Weapon: A Humor and Topic Analysis of the Weibo Posts of the Fat Cat Event. Feminist Media Studies, 1-20. https://doi.org/10.1080/14680777.2026.2642067

Kisic Merino, P., & Kinnvall, C. (2023). Governing Emotions: Hybrid Media, Ontological Insecurity and the Normalisation of Far-Right Fantasies. Alternatives, 48(1), 54-73. https://doi.org/10.1177/03043754221123467

Thommandru, A., & Mone, V. (2026). Datafication of Mourning: Emotional Labour, Memory Politics, and Ethical Innovation in Digital Grief Technologies. Journal of Responsible Technology, 100159. https://doi.org/10.1016/j.jrt.2026.100159

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

الیاسوندی گ.، و فهیمی فر ع. ا. (1404). زیست‌جهان سوگ در عصر پلتفرم: مطالعه‌ای پدیدارشناختی از تجربه اینفلوئنسرهای سوگ، قدرت الگوریتمی و میکروپولیتیک‌های عاطفه. روان‌شناسی انگیزش، رفتار و سلامت، 3(3)، 1-23. https://jpmbh.com/index.php/jpmbh/article/view/446

مقالات مشابه

61-70 از 277

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.