اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی بر خودکارآمدی دیجیتال و اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان

چکیده

مقدمه و هدف: امروزه، استفاده از فضای دیجیتال رشد و گسترش چشمگیری داشته است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی بر خودکارآمدی دیجیتال و اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان انجام شد.

روش‌شناسی: این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل بود. جامعه این پژوهش دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در سال تحصیلی 5-1404 بودند که 40 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه مساوی جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 70 دقیقه‌ای تحت آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی قرار گرفت و در این مدت گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. برای گردآوری داده‌ها علاوه بر فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی از مقیاس خودکارآمدی دیجیتال (یولفرت- بلانک و اشمیت، 2022) و پرسشنامه اهمال‌کاری تحصیلی (سولومون و راث‌بلوم، 1984) استفاده شد. داده‌های این پژوهش با روش‌های تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-25 در سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که دانشجویان گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر وضعیت جنسیت و دامنه سنی تفاوت معناداری نداشتند (05/0P>). همچنین، آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی باعث کاهش معنادار اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان شد (05/0P<)، اما اثر معناداری بر افزایش معنادار خودکارآمدی دیجیتال آنان نداشت (05/0P>) و نتایج در مرحله پیگیری باقی ماند (05/0P<).

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، مشاوران و روان‌شناسان می‌توانند از روش آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی برای کاهش اهمال‌کاری تحصیلی استفاده نمایند.