پدیدارشناسی تفسیری تجربه زیسته کودکان کار خیابانی: مطالعه‌ای در زیست‌جهان خیابان

نویسندگان

    نسرین جمشیدی لمجیری کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.
    زهرا عسکری * کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر عباس، ایران. Bitaaskari1104@gmail.com
    مریم سلمانی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان، واحد بوشهر، دانشگاه پیام نور، بوشهر، ایران.
    فاطمه پیرزاده کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی خانواده، واحد بابل، دانشگاه غیرانتفاعی علم و فناوری آریان، بابل، ایران
    زینب ضیالدینی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بندرعباس، ایران.

کلمات کلیدی:

پدیدارشناسی تفسیری, کودکان کار خیابانی, تجربه ی زیسته

چکیده

مقدمه و هدف: این مطالعه با هدف واکاوی پدیدارشناسانه زیست‌جهان کودکان کار خیابانی و فهم چگونگی ادراک، تفسیر و معنابخشی آنان به تجربه زیستن و کار کردن در خیابان انجام شد.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۸ کودک کار خیابانی، شامل ۵ پسر و ۳ دختر در دامنه سنی ۱۰ تا ۱۵ سال، بودند که در مناطق مرکزی و جنوبی شهر تهران به کار خیابانی اشتغال داشتند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و همگون انجام شد و معیار کفایت نمونه، دستیابی به اشباع تفسیری بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، نیمه‌ساختاریافته و کودک‌محور گردآوری شد. برای تسهیل بیان تجربه‌ها، از پرسش‌های باز و تکنیک‌های ساده فرافکنانه مانند نقاشی و استعاره استفاده شد. داده‌ها بر اساس مدل شش‌مرحله‌ای اسمیت، فالورز و لارکین تحلیل شدند و معیارهای اعتمادپذیری پژوهش کیفی در فرایند گردآوری و تحلیل داده‌ها رعایت شد.

یافته‌ها: تحلیل تفسیری داده‌ها به استخراج چهار مضمون اصلی منجر شد: «خیابان به‌مثابه میدان بقا: بازی مرگ و زندگی»، «کودکی دزدیده‌شده: بزرگسالی زودرس و فقدان معصومیت»، «منِ نامرئی: انگ، طرد و بحران هویت» و «رویاهای زخم‌خورده: مقاومت، امید و بازسازی معنا». این مضامین نشان دادند که خیابان برای کودکان کار صرفاً محل اشتغال نیست، بلکه زیست‌جهانی پیچیده، پرخطر و معناساز است که در آن مفاهیم امنیت، خانواده، بدن، کودکی، هویت و آینده به‌گونه‌ای بنیادین بازتعریف می‌شوند.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که تجربه کودکان کار خیابانی درهم‌تنیده با بقا، محرومیت، طرد اجتماعی و در عین حال مقاومت و امید است. بنابراین، مداخلات حمایتی باید فراتر از کمک‌های مادی طراحی شوند و بر بازسازی هویت، تقویت عاملیت، کاهش انگ اجتماعی و ایجاد مسیرهای آموزشی و روانی ـ اجتماعی متناسب با شرایط واقعی زندگی این کودکان تمرکز کنند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Asadpour, A., Rayanpour, R., & Asalemnejad Gilvaei, M. (2024). Exploring the Experiences of Street Working Children in Tehran of Living during the Pandemic Period. Journal of Health and Education in Early Childhood, 12(3), 1-20.

Das, K. S. (2022). Child Labour and Its Determinants in India. Children and Youth Services Review, 138, 106523.

Ghorbanali, F., & Pourseyedaghaei, Z. S. (2024). From Street to Narrative: Analysis of the Lived Experiences of Working Children in Tehran. Iranian Journal of Social Studies, 18(1), 45-68.

Hakim Shoushtari, M., Khougar, A., & Ranjbar, H. (2024). Street as a Place for Survival, Emotions, and Suffering: A Qualitative Exploration of Street-Connected Children in Iran. Vulnerable Children and Youth Studies, 19(3), 485-504.

Hatami, M. (2021). Harms of Child Labor in Iran: A Comprehensive Study on the Harms of Working Children. Kameel Ahmady Publications.

Jurkovic, G. J. (1997). Lost Childhoods: The Plight of the Parentified Child. Brunner/Mazel.

Morgan, L. D. (2020). Using IPA as a Methodology for Research about Child Protection Practice. In SAGE Research Methods Cases: Medicine and Health. SAGE Publications.

Najafi, M., & Ahmadi, S. (2024). The Status of Working and Street Children in Iran: A Multicenter Study. Social Welfare Quarterly, 24(91), 1-32.

Rialp, V., & Victoria, L. (2024). Lived Experiences of Child Labourers: A Phenomenological Study. Journal of Social Sciences and Humanities, 8(2), 112-128.

Shafiabadi, A., Kalaei, A., & Pourmousavi, M. (2023). Pathology of Employment among Street Working Children in Tehran: A Grounded Theory Study. Quarterly Journal of Social Development and Welfare, 12(45), 1-24.

Statistical Center of Iran. (2023). Report on the Status of Working and Street Children in Iran.

Tedeschi, R. G., & Calhoun, L. G. (2004). Posttraumatic Growth: Conceptual Foundations and Empirical Evidence. Psychological Inquiry, 15(1), 1-18.

چاپ شده

۱۴۰۳/۰۶/۰۱

ارسال

۱۴۰۳/۰۳/۲۶

بازنگری

۱۴۰۳/۰۵/۲۰

پذیرش

۱۴۰۳/۰۵/۲۴

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

جمشیدی لمجیری ن. .، عسکری ز.، سلمانی م. .، پیرزاده ف. .، و ضیالدینی ز. . (1403). پدیدارشناسی تفسیری تجربه زیسته کودکان کار خیابانی: مطالعه‌ای در زیست‌جهان خیابان. روان‌شناسی انگیزش، رفتار و سلامت، 2(2)، 1-16. https://jpmbh.com/index.php/jpmbh/article/view/404

مقالات مشابه

31-40 از 227

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.