اثربخشی آموزش مشاوره خبره‌محور ازدواج بر تجربه هیجانی نسبت به ازدواج و انگیزش ازدواج

چکیده

مقدمه و هدف: ازدواج یکی از مهم‌ترین مراحل تحول در چرخه زندگی انسان محسوب می‌شود که کیفیت نگرش‌ها، هیجان‌ها و انگیزه‌های افراد نسبت به آن می‌تواند در موفقیت یا شکست زندگی زناشویی نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. با توجه به افزایش نگرانی‌ها، هیجان‌های منفی و کاهش انگیزش نسبت به ازدواج در میان جوانان، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مشاوره خبره‌محور ازدواج بر تجربه هیجانی نسبت به ازدواج و انگیزش ازدواج در دختران مجرد شهر اصفهان انجام شد.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دختران مجرد 20 تا 30 سال شهر اصفهان در سال 1402-1403 بود که از میان آنان 40 نفر به روش هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارش شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه 90 دقیقه‌ای آموزش مشاوره خبره‌محور ازدواج را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل در فهرست انتظار قرار داشت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تجربه هیجانی نسبت به ازدواج و پرسشنامه انگیزش ازدواج بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد که اثر تعامل زمان و گروه برای متغیر تجربه هیجانی نسبت به ازدواج معنادار بود (P<0.001, F=29.64) و آموزش ارائه‌شده توانست 51 درصد از تغییرات این متغیر را تبیین کند. همچنین در متغیر انگیزش ازدواج نیز تعامل زمان و گروه معنادار گزارش شد (P<0.001, F=175.74) و 86 درصد از تغییرات انگیزش ازدواج ناشی از مداخله آموزشی بود. نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که در مراحل پس‌آزمون و پیگیری، بین گروه آزمایش و کنترل در هر دو متغیر تفاوت معناداری وجود داشت و آموزش مشاوره خبره‌محور موجب کاهش تجربه هیجانی منفی نسبت به ازدواج و افزایش انگیزش ازدواج شد.

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش مشاوره خبره‌محور ازدواج می‌تواند از طریق ارتقای خودشناسی، دیگرشناسی، مهارت‌های ارتباطی، تنظیم هیجان و افزایش نگرش واقع‌بینانه نسبت به ازدواج، موجب کاهش هیجان‌های منفی و افزایش انگیزش ازدواج در دختران مجرد شود. بنابراین، استفاده از این رویکرد آموزشی در مراکز مشاوره پیش از ازدواج می‌تواند به عنوان مداخله‌ای مؤثر در ارتقای آمادگی روان‌شناختی جوانان برای ازدواج مورد استفاده قرار گیرد.