تدوین مدل علی کیفیت روابط زناشویی بر اساس صفات تاریک شخصیت و باورهای ارتباطی با توجه به نقش واسطه‌گری تنظیم هیجان در مردان

چکیده

مقدمه و هدف: کیفیت روابط زناشویی یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت خانواده و رضایت از زندگی محسوب می‌شود و تحت تأثیر عوامل شناختی، شخصیتی و هیجانی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل علی کیفیت روابط زناشویی بر اساس صفات تاریک شخصیت و باورهای ارتباطی با توجه به نقش واسطه‌گری تنظیم هیجان در مردان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر شیراز انجام شد.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی مردان متأهل مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر شیراز در سال 1402 بود که از میان آنان 250 نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه کیفیت روابط زناشویی باسبی و همکاران، مقیاس صفات تاریک شخصیت جانسون و وبستر، پرسشنامه باورهای ارتباطی اپستین و ایدلسون و پرسشنامه تنظیم هیجان گراس و جان بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-23 و SmartPLS-4 تحلیل شدند و برای بررسی روابط بین متغیرها از مدل معادلات ساختاری استفاده شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد باورهای ارتباطی از طریق ارزیابی مجدد، کیفیت روابط زناشویی را به صورت منفی پیش‌بینی می‌کند (β=-0.333, p<0.001). همچنین باورهای ارتباطی از طریق سرکوبی، دارای اثر مثبت و معنادار بر کیفیت روابط زناشویی بود (β=0.147, p=0.003). صفات تاریک شخصیت نیز از طریق ارزیابی مجدد، کیفیت روابط زناشویی را به صورت منفی پیش‌بینی کرد (β=-0.111, p<0.001)، اما مسیر صفات تاریک شخصیت از طریق سرکوبی معنادار نبود (β=-0.001, p=0.962). علاوه بر این، شاخص‌های برازش مدل از مطلوب بودن مدل ساختاری حمایت کردند و مقدار GOF برابر با 0.749 به دست آمد که نشان‌دهنده برازش قوی مدل بود.

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که تنظیم هیجان نقش میانجی مهمی در رابطه بین صفات تاریک شخصیت، باورهای ارتباطی و کیفیت روابط زناشویی ایفا می‌کند. باورهای ارتباطی ناکارآمد و صفات تاریک شخصیت می‌توانند از طریق کاهش راهبردهای سازگارانه تنظیم هیجان، کیفیت روابط زناشویی را تضعیف کنند. بر این اساس، توجه به اصلاح باورهای ارتباطی و آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان می‌تواند در ارتقای کیفیت روابط زناشویی مردان مؤثر باشد.